Zmiana granic Żukowa w 1969 roku

Z dniem 1 stycznia 1969 roku na mocy Rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dania 17 grudnia 1968 roku w sprawie zmiany granic niektórych miast w województwie katowickim, rzeszowskim i warszawskim ze wsi Żuków wyłączony został obszar 25 hektarów o nazwie "Nadrzecze" i włączony do Chodakowa (wtedy jeszcze o statusie miasta). Rozporządzenie podpisał ówczesny premier Józef Cyrankiewicz w czasie swojej ostatniej (piątej) kadencji.

Na obszarze włączonym do miasta znajdują się obecnie ulice: Piękna, Generała Władysława Sikorskiego, Brukowa, 18 stycznia, Wiosenna oraz Harcerska.

Wyłączony obszar prezentuje poniżej dzięki usługom google. Kolorem czerwonym oznaczona została wyłączona część, zielonym obecny obszar wsi Żuków. Granice są zaznaczone mniej więcej.

Poniżej treść rozporządzenia na mocy którego dokonano zmian granic administracyjnych.

Rok 1969

    Na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1950 r.

o dokonywaniu zmian podziału administracyjnego Państwa

(Dz. U. Nr 6, poz. 48) zarządza się, co następuje:

[....]      

    § 6. Z gromady Młodzieszyn w powiecie sochaczewskim, 

województwie warszawskim wyłącza się część obszaru wsi

Żukówka pod nazwą "Nadrzecze" o powierzchni 25 ha i włą-

cza się ją do miasta Chodakowa w tymże powiecie i woje-

wództwie. Nowa granica miasta Chodakowa i gromady

Młodzieszyn biegnie od rzeki Bzury granicą gruntów wsi Ga-

włów do traktu Gawłów-Mistrzewice, następnie wschodnim

brzegiem tego traktu w kierunku północno-wschodnim, prze-

cina szosę Młodzieszyn-Chodaków, skręca .w kierunku po-

łudniowo-wschodnim do punktu poligonowego oznaczonego

nr 53 i dalej wzdłuż traktu Gawłów-Mistrzewice 8 m, skręca

w kierunku południowo-wschodnim i linią prostą dobiega do

rzeki Bzury.

     § 7. Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia

1969r.

Prezes Rady Ministrów: J .. Cyrankiewicz

Źródło:

Dziennik Ustaw Nr 48, Poz. 342, Rozporządzenie Prezesa Rady Ministrów z dania 17 grudnia 1968 roku w sprawie zmiany granic niektórych miast w województwie katowickim, rzeszowskim i warszawskim, paragraf 6-7

Szkoła w okresie II RP

Odkrywanie historii warto zacząć od najważniejszej instytucji publicznej w Żukowie. Dotychczas znana historia Szkoły Podstawowej im. Kazimierza Wielkiego w Żukowie rozpoczyna się umieszczeniem w murach miejscowego dworu placówki oświatowej po II Wojnie Światowej⁽¹⁾.

Szkoła podstawowa, a dokładniej jej przedwojenny odpowiednik, czyli publiczna szkoła powszechna w Żukowie istniała jednak już w dwudziestoleciu międzywojennym. Najwcześniejsze informacje o szkole znajdują się w publikacji „Szkoły Powszechne Rzeczypospolitej Polskiej 1925/1926” wydanej w 1927 roku w Warszawie, a więc historię nauczania początkowego w Żukowie należy liczyć co najmniej od 1925 roku. Szkoła nie posiadała własnego budynku i nie jest pewne gdzie się wtedy mieściła.  Według wspomnień jednego z ówczesnych uczniów pod koniec lat '30 zajęcia odbywały się w domu p. Szewczyków. Zajęcia musiały odbywać się tam przez szereg lat, gdyż takie położenie zostało oznaczone na mapie WIG z 1936 roku⁽²⁾. W czasie okupacji szkołę przenoszono kolejno do p. Kęsków i p. Skorupskich, a ostatnim miejscem był prawdopodobnie dwór. Przed wojną w szkole nauczać miała niejaka pani Smolińska.

Żukówka gm. Chodaków - rok szkolny 1925/1926 (stan z dnia 1 grudnia 1925)⁽³⁾:

Szkoła powszechna mieściła się w 1 izbie lekcyjnej obcej o powierzchni 22,5 m². Zajęcia prowadził jeden nauczyciel na etacie i obejmowały 34 godziny lekcyjne tygodniowo. Do szkoły uczęszczało ogółem 42-je dzieci z czego 25-cioro z okolicy do 1km, 2-je do 2km i 15-cioro z 2-3 km. Językiem nauczania był język polski.

W powiecie sochaczewskim w roku 1925/1926 na wsiach uczęszczało ogółem do publicznych szkół powszechnych 7686 uczniów (do 1km- 4027; do 2km – 2511; 2-3 km – 1031; powyżej 3km - 117) w 76 obwodach⁽⁴⁾. W całym powiecie na wsiach było 80 takich szkół.

Spis „Szkoły Rzeczypospolitej Polskiej w roku szkolnym 1930/31” nie wymienia wśród szkół Żukowa. Wśród informacji dotyczących powiatu Sochaczewskiego można znaleźć tylko 65 szkół na wsiach⁽⁵⁾ co oznacza, że względem poprzedniego spisu ubyło 15 placówek. Teoretyzując, możliwe jest, że w danych latach było mniej dzieci w wieku szkolnym i nie utworzono klas lub prozaicznie nie udzielono we właściwym czasie odpowiedzi na formularz spisowy.


Przypisy:
⁽¹⁾ Z. Tempczyk „Rys historyczny Szkoły Podstawowej w Żukowie”. Dostęp online: http://spzukow.e-sochaczew.pl/media/index.php?pokaz=kontent&idKontent=4085&MediumID=295 [21-05-2016]

⁽²⁾  „Mapa Szczegółowa Polski skala 1:25 000” Arkusz „PAS 39-SŁUP 30-I - MŁODZIESZYN”, wydawca: Wojskowy Instytut Geograficzny, Warszawa 1936. Dostęp online: http://igrek.amzp.pl/result.php?cmd=id&god=P39_S30_I&cat=WIG25 [21-05-2016]

⁽³⁾ „Szkoły Powszechne Rzeczypospolitej Polskiej 1925/1926”; Warszawa 1927. Część II. Publiczne szkoły powszechne - str. 51 [52 pliku pdf]. Dostęp online: http://dziemiela.com/documents.htm [21-05-2016]

⁽⁴⁾ „Szkoły Powszechne Rzeczypospolitej Polskiej 1925/1926”; Warszawa 1927. Część I - str. 112-113 [101-102 pliku pdf]. Dostęp online: http://dziemiela.com/documents.htm [21-05-2016]

⁽⁵⁾„Szkoły Rzeczypospolitej Polskiej w roku szkolnym 1930/31” pod red. D-ra Marjana Falskiego; Warszawa 1933. Część II. Spis szkół: II. Szkoły niższe ogólnokształcące, pow. Sochaczewski - str. 77-79 [132-133 pliku djvu]. Dostęp online: http://www.dbc.wroc.pl/dlibra/docmetadata?id=17859&dirds=1&tab=2 [21-05-2016]

Wstęp

Pomysł na blog o Żukowie i okolicy, krążył w mej głowie od dawna. Jeszcze kilka lat temu sądziłem jednak, że o samej historii Żukowa można by co najwyżej napisać kilka ciekawostek. I to w zasadzie nic ponad to co znajdziemy na wikipedii, choć trzeba zauważyć, że jak na okoliczne miejscowości wpis ten jest niezwykle rozbudowany. Z czasem jednak ta wiedza przestała mi wystarczać i zacząłem sięgać po źródła. Przekonałem się, że zawsze można powiedzieć lub znaleźć coś więcej. Nauczyłem się też, że czasem wystarczy zapytać kogoś innego.

Blog ten tworzę w celu zebrania w jednym miejscu i usystematyzowania wiedzy o historii miejscowości, w której się wychowałem. Czasem będzie to też opowieść o poszukiwaniu odpowiedzi. Tworzę go także z nadzieją, że pozwoli mi on poszerzyć własną wiedzę docierając do osób, których wiedza sięga tam gdzie moja się kończy.